Gezonde voeding

Schijf van Vijf

Om gezond eten makkelijker te maken heeft het Voedingscentrum de Schijf van Vijf bedacht. Hierin staan 5 groepen voedingsmiddelen. Het is gezond om elke dag uit elke groep voedingsmiddelen een portie te eten.

Wil je weten wat voor jou een gezonde en passende hoeveelheid voeding is? Op de website van het Voedingscentrum kun je jouw persoonlijke Schijf van Vijf samenstellen. Op basis van onder andere je leeftijd, geslacht en voorkeuren krijg je een advies dat bij jou past. Je vindt er ook handige informatie, antwoorden op veelgestelde vragen en veel gezonde én lekkere recepten.

---

Drink bewust

Niet alleen gezonde voeding is belangrijk voor je gezondheid. Ook wat je drinkt speelt een rol. Door bewust te kiezen wat je drinkt, kun je op een eenvoudige manier werken aan een gezonder leefpatroon.

Wil je een gezondere keuze maken? Vervang frisdrank, zoals cola en andere suikerhoudende dranken, dan eens door water. Water is een verfrissende dorstlesser zonder toegevoegde suikers en helpt je om genoeg te drinken. Vind je water soms wat saai? Geef het dan een natuurlijke smaak met vers fruit, kruiden of groenten. Denk bijvoorbeeld aan citroen, munt, gember of komkommer. Ook groene of zwarte thee zonder suiker en zwarte koffie zonder suiker zijn goede keuzes.

Maak water drinken makkelijk

Het advies is om elke dag ongeveer 1,5 tot 2 liter vocht te drinken. Een kleine verandering in je omgeving kan al helpen om vaker water te drinken. Zet bijvoorbeeld een kan of fles water op je bureau of op tafel. Als water binnen handbereik en in het zicht staat, wordt het makkelijker om regelmatig water te drinken.

Alcohol: liever niet

Ook alcohol is onderdeel van je drankkeuze. Het Voedingscentrum adviseert om geen alcohol te drinken. Wil je minder alcohol drinken? Kies dan eens voor een alcoholvrije of 0.0-variant. Zo kun je toch genieten van een drankje, zonder alcohol.

Heeft u door een beperking problemen met eten? Of zorgt u voor iemand die minder goed kan eten? Dan heeft u misschien iets aan de onderstaande informatie en tips

Probleem bepalen

Wanneer iemand moeite heeft met eten of drinken, kan dat verschillende oorzaken hebben. Misschien lukt het eten klaarmaken niet meer goed, of het eten zelf niet. Of iemand vergeet te eten, omdat hij of zij geen eetlust meer voelt. Dat gebeurt vaak bij mensen met dementie.

U kunt het beste naar de huisarts gaan om het probleem te bespreken. Heeft u al thuiszorg, dan kunt u ook aan de wijkverpleegkundige vragen om mee te kijken.

Hieronder vindt u een aantal tips voor dingen die u zelf kunt proberen als eten en drinken niet meer zo gemakkelijk gaan.

Hulpmiddelen

Er zijn hulpmiddelen die kunnen helpen bij problemen met eten en drinken. Bijvoorbeeld aangepast bestek, een antislip-bord of een alarm dat iemand helpt herinneren dat het tijd is om iets te drinken.

Voor een overzicht van de mogelijkheden kunt u eens kijken op de volgende websites:

• Hulpmiddelenwijzer.nl
• Scouters.nl: eten en drinken

Ergotherapie

Misschien kan u – of degene voor wie u zorgt – de handelingen die bij eten of drinken horen, niet meer goed uitvoeren. Het lukt bijvoorbeeld niet om een beker vast te houden. Of het is lastig om een lepel naar de mond te brengen. Bij dit soort problemen kan de ergotherapeut helpen. Hij of zij kan ook advies geven over hulpmiddelen.

Eten aanpassen

Als iemand problemen heeft met kauwen en slikken, kan het helpen om het eten hierop aan te passen. Bijvoorbeeld door het eten kleiner te maken of drinken dikker te maken. Bij problemen met kauwen en slikken kunt u advies vragen aan een logopedist.

Kunstgebit aanpassen

Een slechtzittend kunstgebit kan ook problemen geven bij het eten. Uw tandarts kan u in zo’n geval helpen.

Eetlust opwekken

Zorgt u voor iemand die weinig zin heeft om te eten? Of hebt u zelf weinig zin om te eten? Dan kan het helpen om samen te gaan koken. Bezig zijn met het eten wekt de eetlust op. Ook meekijken in de keuken en de kookgeuren ruiken is vaak goed voor de eetlust.

Herinneren aan het eten

Als iemand vergeet om te eten of drinken, kunt u diegene eraan herinneren door:

• briefjes op te hangen met uitleg over het klaarmaken van eten en drinken
• eten en drinken alvast klaar te zetten, op een plek waar iemand het zeker tegenkomt
• even te bellen rond etenstijd of een alarm in te stellen

Sfeer aan tafel

Een goede sfeer aan tafel zorgt er ook voor dat mensen zin krijgen om te eten. Maak van de maaltijd dus een gezellig moment, door samen met anderen aan een mooi gedekte tafel te eten.

Samen eten

Vaak zijn er in de buurt mogelijkheden om samen te eten met andere mensen. Bijvoorbeeld een buurtrestaurant of eetpunt. Op de dagopvang kunnen oudere mensen samen een kopje koffie drinken en vaak ook samen eten. Misschien worden er ook activiteiten georganiseerd: bijvoorbeeld eten met buurtgenoten.

Tips en mogelijkheden om samen te eten.

Thuiszorg

Als mensen helemaal vergeten om te eten, kan een verzorgende van de thuiszorg ook eten klaarzetten en helpen bij het eten. Bespreek dit met de wijkverpleegkundige: zij kan hier thuiszorg voor aanvragen.

De thuiszorg maakt geen maaltijden klaar. Hiervoor kunt u een maaltijdvoorziening nemen.

Tips voor eten bij dementie

Meer tips speciaal voor mensen met dementie leest u op Dementie.nl.

Tips voor het koken

Kookt u nog wel voor uzelf, maar begint dat moeilijk te worden? Dan kunt u eens kijken bij de tips voor het koken. Of misschien kunt u gebruik maken van een maaltijdvoorziening.

Wilt u gezonder gaan eten? Het kan leuk zijn om dat samen met anderen te doen. Bijvoorbeeld bij u thuis, bij een kookcursus of in een buurtrestaurant.

Samen tafelen

U kunt eens wat mensen uitnodigen om bij u te komen eten. Bijvoorbeeld vrienden, familieleden of buren. Samen eten kan erg gezellig zijn. Is de maaltijd nog gezond ook, dan slaat u 2 vliegen in een klap.

Elkaar steunen en motiveren

U kunt natuurlijk samen de boodschappen doen, koken en eten. Maar dat hoeft niet elke avond.

U kunt ook alleen tips uitwisselen. Of gezonde recepten bedenken en uitwisselen. En u kunt elkaar steunen en motiveren om gezond te blijven eten en drinken. Breng uw omgeving daarom op de hoogte van uw goede eetvoornemens.

De kookclub

Is een kookclub iets voor u? U kunt een kookclub beginnen met mensen die u al kent en die het ook leuk vinden om gezond te koken. U kunt zich ook inschrijven voor een kookcursus of een kookworkshop.

Samen eten met buurtgenoten

Op steeds meer plekken kunnen buurtgenoten met elkaar eten. Dit heet dan bijvoorbeeld eetpunt of buurtrestaurant. Voor een klein bedrag schuift u gezellig aan bij uw buurtgenoten en krijgt u een warme maaltijd. Vaak is het in het buurtcentrum, verzorgingshuis of ouderencentrum.

U kunt ook eens in de agenda kijken wat voor eetactiviteiten er in de planning staan de komende tijd.

Gezondheidsmakelaar Neder-Betuwe

In alle gemeenten in Rivierenland zijn vanuit de GGD Gelderland-Zuid gezondheidsmakelaars werkzaam. In onze gemeente is dat Doke Verstegen.

Een gezondheidsmakelaar ondersteunt de beleidsmedewerker gezondheid van de gemeente. Samen geven ze vorm aan het gezondheidsbeleid. De gezondheidsmakelaar probeert als ‘verlengstuk’ van de gemeente de verbindingen te leggen tussen beleid en praktijk. En speelt in op de behoeften en actualiteiten van burgers en samenwerkingspartners. Het doel is om de inwoners te stimuleren tot een gezonde leefstijl en te zorgen voor een gezonde leefomgeving. Natuurlijk gebeurt dit in samenwerking met de verschillende zorg- en welzijnspartners in de gemeente.

Wanneer u ideeën of behoeften heeft die te maken hebben met gezondheidsthema’s, kunt u altijd met Doke contact opnemen via: mmooren@ggdgelderlandzuid.nl